اليعقوبي ( مترجم : آيتى )
8
البلدان ( فارسى )
رسد درگذشت ، و چون ابو جعفر « منصور » كه او نيز عبد اللّه بن محمد بن على بن عبد اللّه بن عباس بن عبد المطّلب است ، بخلافت رسيد ، ميان كوفه و حيره شهرى بنا كرد و آن را « هاشميّه » ناميد و مدتى آنجا اقامت گزيد ، تا آنكه در سال 140 تصميم گرفت پسرش « محمد مهدى » را براى جنگ صقالبه بفرستد ، پس رهسپار بغداد شد و آنجا توقف كرد و گفت : نام اينجا چيست ؟ بوى گفتند : بغداد . گفت : به خدا قسم ، همان شهرى است كه پدرم محمد بن على خبرم داد كه آن را بنا مىكنم و در آن منزل مىگزينم و فرزندانم پس از من در آن ساكن مىشوند ؛ و پادشاهان در دوران جاهليت و اسلام از آن غفلت ورزيدهاند ، تا تدبير خدا براى من ، و فرمان وى دربارهام بانجام رسد ، و روايتها درست آيد ، و راهنماها و نشانهها آشكار گردد ، و گرنه جزيرهاى كه ميان دجله و فرات واقع است ، و دجله در خاور و فرات در باختر آن قرار دارد ، راهى است به دريا براى دنيا ، و هر چه از طريق دجله ، از واسط و بصره و ابلّه و اهواز و فارس و عمان و يمامه و بحرين و آنچه بدان وابسته است ، مىآيد ، به همين جزيره مىرسد و در آن لنگر مىاندازد ؛ و همچنين آنچه از موصل و ديار ربيعه و آذربايجان و ارمنستان ، از طريق دجله و بوسيلهء كشتى مىرسد ، و آنچه از طريق فرات بوسيلهء كشتى از ديار مضر و رقّه و شام و مرز ( روم ) و مصر و مغرب ( زمين ) حمل مىشود ، همهاش در اينجا فرود مىآيد ، و نيز راه خشكى اهالى جبل ، اصفهان و نواحى خراسان است ، ستايش خدايى راست كه آن را براى من ذخيره كرد ، و هر كه را پيش از من بوده است ، از آن غافل داشت . به خدا سوگند كه آن را بنا مىكنم ، و سپس تا زندهام در آن سكونت مىگزينم ، و پس از من فرزندانم در آن ساكن مىشوند ، تا آبادترين شهرهاى روى زمين باشد ، و آنگاه كه آن را ساختم ، چهار شهر كه هيچكدام آنها هرگز ويران نگردد مىسازم ، پس آنها را بنا نهاد و يكى از آنها « رافقه » است كه آن را نام گذارى نكرد ، و نيز « ملطيه » و « مصّيصه » را ساخت ، و « منصوره » را در « سند » بنا نهاد ؛ سپس براى